Środki ochrony indywidualnej

 

WPROWADZENIE


Środki ochrony indywidualnej to urządzenia lub wyposażenie przeznaczone do noszenia bądź trzymania przez pracownika w celu ochrony przed jednym zagrożeniem lub większą liczbą zagrożeń, które mogą mieć wpływ na jego zdrowie lub bezpieczeństwo pracy.

Do środków ochrony indywidualnej zalicza się również:

  • zespoły składające się z kilku urządzeń lub rodzajów wyposażenia, które zostały ze sobą połączone w celu ochrony człowieka przed jednym lub wieloma jednocześnie występującymi zagrożeniami;
  • urządzenia lub wyposażenie ochronne, połączone z nie ochronnym środkiem wyposażenia indywidualnego noszonym lub też trzymanym przez osobę, w celu wykonania określonych czynności;
  • wymienne składniki środków ochrony indywidualnej, które są istotne dla ich właściwego funkcjonowania, używane wyłącznie do takich środków.

Rola środków ochrony indywidualnej w zakładowym systemie bhp

Zgodnie z obowiązującymi postanowieniami Kodeksu Pracy, pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpieczeństwo i ochronę ich zdrowia w każdym aspekcie związanym z pracą.

Pracownik jest zobowiązany do stosowania środków ochrony indywidualnej, dostarczonych przez pracodawcę.


Prawo


Klasyfikacja środków ochrony indywidualnej

Zgodnie z normą PN-Z-08053:19981) środki ochrony indywidualnej pod wzgledem konstrukcji oraz ich ogólnego przeznaczenia można podzielić na 9 grup  (patrz tabela).

Tabela Podział środków ochrony indywidualnej według ich ogólnego przeznaczenia.

Nazwa grupySymbol oznaczenia
Odzież ochronna

U

Środki ochrony kończyn dolnych

N

Sprzęt ochrony głowy

G

Sprzęt ochrony twarzy i oczu

T

Sprzęt ochrony układu oddechowego

D

Sprzęt ochrony słuchu

S

Sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości

W

Środki izolujące cały organizm*)

I

Środki ochrony kończyn górnych

R

*) Środki izolujące cały organizm - stanowią połączenie odzieży gazoszczelnej oraz sprzętu izolującego ochrony układu oddechowego.

W Dyrektywie 89/686/EWG dotyczącej minimalnych wymagań stawianych środkom ochrony indywidualnej wprowadzono inny podział tych środków, niż przedstawiony w Polskiej Normie. Zgodnie z tą dyrektywą środki ochrony indywidualnej zostały podzielone na trzy kategorie, pod względem ryzyka przed którym chronią. Podział ten został podyktowany koniecznością zróżnicowania procedur certyfikacji środków ochrony indywidualnej. (Zasady certyfikacji środków ochrony indywidualnej w Polsce).

Przedstawiona na stronach internetowych klasyfikacja środków ochrony indywidualnej opiera się na dwóch równorzędnych kryteriach:

  • przedmiotowym (klasyfikacja według konstrukcji, jest oparta na podstawowych cechach różniących między sobą poszczególne środki należące do tej samej grupy);
  • właściwości ochronnych (klasyfikacja według właściwości ochronnych jest oparta na wykazie i podziale czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy, przed którymi środki ochrony indywidualnej mają zabezpieczać użytkowników).

W niniejszym programie wykorzystano oba kryteria klasyfikacji. Za podstawę klasyfikacji przyjęto właściwości ochronne, a w ich obrębie wyróżniono poszczególne typy środków ochrony indywidualnej.
Podział ten umożliwia w sposób logiczny przedstawienie metod doboru poszczególnych typów środków ochrony indywidualnej do czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy.


________________________
1) Norma PN-Z-08053:1998  została wycofana z Katalogu Polskich Norm w 2004 r. na skutek przyjęcia norm europejskich, które obejmują klasyfikację i definicje poszczególnych typów środków ochrony indywidualnej. Niestety żadna z tych norm europejskich nie podaje zbiorczej klasyfikacji w sposób opisany w ww. polskiej normie. Ponieważ dokonując doboru środków ochrony indywidualnej do czynników szkodliwych pomocny jest ogólny podział tych środków, a także dlatego, że jest on wykorzystywany w stosowanych przez polskich pracodawców programach i poradnikach doboru opartych na tym podziale, norma ta została zacytowana jako źródło literaturowe. Upoważnieniem do takiego postępowania jest fakt, że norma ta nadal jest dostępna w Polskim Komitecie Normalizacyjnym jako archiwalna.