Metoda oceny rozwiązań technicznych urządzeń zapewniających ograniczenie emisji promieniowania UV-C i zasady bezpieczeństwa obsługi tych urządzeń w przypadku pojawienia się człowieka w przestrzeni ich pracy
Rodzaje lamp sterylizujących UV-C
Lampy przeznaczone do dezynfekcji wnętrz promieniowaniem UV-C dostępne są w trzech rodzajach: do bezpośredniego naświetlania, lampy przepływowe i lampy dwufunkcyjne (pracują jednocześnie w trybie przepływu i naświetlania). Lampy do bezpośredniego naświetlania najbardziej zagrażają człowiekowi, bowiem promiennik UV-C nie jest w nich przesłonięty żadnym konstrukcyjnym elementem oprawy. W związku z tym wolno je stosować w pomieszczeniach tylko bez obecności człowieka. W lampach przepływowych promiennik UV-C zamknięty jest w obudowie, przez którą przepływa powietrze oczyszczone najpierw mechanicznie przez zestaw filtrów. W związku z tym, promieniowanie UV-C nie wydostaje się z takiej oprawy na zewnątrz – co zapewnia bezpieczeństwo osobom w jej pobliżu. Lampy dwufunkcyjne pracują jednocześnie w trybie przepływowym i naświetlającym (posiadają dodatkowy promiennik). W związku z tym wolno je stosować w pomieszczeniach tylko bez obecności człowieka.
Rodzaje zabezpieczeń lamp emitujących promieniowanie UV-C
W zależności od rodzaju materiału czy typu obiektu podlegającego dezynfekcji należy wybrać oprawy dopasowane do ich charakterystyki. W przypadku lamp do bezpośredniego naświetlania i dwufunkcyjnych należy zwrócić szczególną uwagę na zastosowane zabezpieczenia przed przypadkowym załączeniem promiennika UV-C ze względu na bardzo dużą szkodliwość tego promieniowania na organizm ludzki. Dostępne rodzaje zabezpieczeń obejmują:
- przycisk/przyciski na obudowie lampy lub na ścianie wewnątrz pomieszczenia przeznaczonego do dezynfekcji
- włącznik ze zwłoką czasową umożliwiającą bezpieczne opuszczenie danego pomieszczenia przez pracownika
- regulacja zwłoki czasowej włącznika
- czujnik ruchu wyłączający w sposób natychmiastowy emiter promieniowania
- regulator czasowy (timer) umożliwiający wyłączenie lampy, gdy upłynie zadany czas naświetlania
- włączanie/wyłączanie oprawy za pomocą pilota pod warunkiem zachowania pełnego bezpieczeństwa pracownika
- panel sterujący
- instrukcje głosowe
Bezpieczne korzystanie z dezynfekcji promieniowaniem UV-C można zapewnić poprzez:
- zakup opraw z promiennikiem UV-C posiadających:
- włącznik emisji promieniowania UV-C ze zwłoką czasową niezbędną na opuszczenie pomieszczenia lub załączanych zdalnie (np. przez pilota),
- instrukcje bezpiecznej obsługi pod względem zagrożenia promieniowaniem UV-C,
- informację dotyczącą natężenia napromienienia promieniowaniem UV-C (typowo w odległości 1m od oprawy),
- informacje dotyczące konserwacji oprawy (częstość czyszczenia oprawy, wymiany promienników na nowe),
- niezbędne certyfikaty potwierdzające skuteczność działania bójczego (badania przez jednostki uprawnione),
- etykiety informacyjne o emisji szkodliwego promieniowania UV-C i konieczności ochrony oczu i skóry;
- przestrzeganie instrukcji bezpiecznej obsługi oprawy;
- zakaz przebywania ludzi i zwierząt w pomieszczeniu dezynfekowanym bezpośrednim promieniowaniem UV-C;
- w razie konieczności wejścia do pomieszczenia z bezpośrednią emisją promieniowania UV-C należy stosować środki ochrony oczu i twarzy (przyłbicę ochronną) oraz ubranie robocze z długim rękawem, rękawice ochronne oraz szczelne nakrycie głowy;
- podczas dezynfekcji pomieszczenia drzwi i okna musza być zamknięte;
- stosowanie dodatkowych zabezpieczeń w drzwiach prowadzących do dezynfekowanego pomieszczenia, które uniemożliwią wejście do niego niepowołanych osób (np. dodatkowy zamek);
- każdorazowo po naświetlaniu należy wietrzyć pomieszczenie.