Przemysł sztucznych włókien mineralnych

Przemysł sztucznych włókien mineralnych

[wg Higiena pracy, Tom I. Łódź 1999]

Ogólna charakterystyka sztucznych włókien mineralnych

Sztuczne włókna mineralne wprowadzane są na coraz szerszą skalę, jako zamienniki azbestu. Wyroby oferowane są w postaci luźnej, jak również w postaci mat, płyt, taśm, sznurów, szczeliw, tektury i papieru. Wyroby charakteryzują się dobrymi właściwościami izolacyjnymi (termicznymi, elektrycznymi i akustycznymi) oraz odpornością chemiczną.

Zastosowanie sztucznych włókien mineralnych

Wyroby zawierające sztuczne włókna mineralne są stosowane w budownictwie przemysłowym, mieszkaniowym oraz w zakładach wykorzystujących je do produkcji własnych wyrobów – zakłady ceramiki, zakłady lotnicze, elektrownie, stocznie, przemysł samochodowy, zakłady urządzeń gospodarstwa domowego.

Narażenie zawodowe na pył sztucznych włókien mineralnych
[wg Sztuczne włókna mineralne, Łódź 2001]
Ze względu na proces technologiczny osoby narażone zawodowo na pył sztucznych włókien mineralnych można umownie podzielić na trzy grupy, a mianowicie:

  • pracownicy zatrudnieni w zakładach produkujących sztuczne włókna mineralne,
  • pracownicy zatrudnieni w zakładach stosujących sztuczne włókna mineralne, jako surowiec do produkcji wyrobów uszczelniających i termoizolacyjnych,
  • pracownicy zatrudnieni przy montażu i wymianie wyrobów uszczelniających i termoizolacyjnych, produkowanych ze sztucznych włókien mineralnych.


Wyniki pomiarów stężeń na stanowiskach pracy są przedstawione w poniższych tabelach.

Wyniki pomiarów stężeń pyłu na stanowiskach pracy w zakładach produkujących sztuczne włókna mineralne
[wg Sztuczne włókna mineralne, Łódź 2001]


Stanowisko Średnie stężenie pyłu całkowitego [mg/m3] Średnie stężenie włókien respirabilnych [wł./cm3]
Operatorzy urządzeń produkcyjnych (pieca, linii produkcyjnej, pakowarek, granulatorów) 2,7 0,057
Sortowanie półproduktów i wyrobu gotowego 0,8 0,070
Transport wewnątrzzakładowy 1,2 0,041
Pracownicy utrzymania ruchu (elektrycy, mechanicy) 0,5 0,042
Dozór (mistrz) 1,0 0,067

Wyniki pomiarów stężeń pyłu na stanowiskach pracy w zakładach

produkujących wyroby uszczelniające i termoizolacyjne
[wg Sztuczne włókna mineralne, Łódź 2001]


Stanowisko Średnie stężenie pyłu całkowitego [mg/m3] Średnie stężenie włókien respirabilnych [wł./cm3]
Płyty uszczelkarskie 1,6 0,117
Uszczelki 0,5 0,033
Tektura termoizolacyjna 3,0 0,398
Materiały cierne 0,4 0,043
Szczeliwa, sznury, taśmy 1,5 0,105

Wyniki pomiarów stężeń pyłu na stanowiskach pracy izolarzy i monterów materiałów

uszczelniających i termoizolacyjnych zawierających sztuczne włókna mineralne
[wg Sztuczne włókna mineralne, Łódź 2001]

 

Zakład
Stanowisko Średnie stężenie pyłu całkowitego [mg/m3] Średnie stężenie włókien respirabilnych [wł./cm3]
Elektrownie i elektrociepłownie
Demontaż zużytej i montaż nowej tkaniny ceramiczno-szklanej na ekranach dźwiękoszczelnych 3,0 0,191
Demontaż i montaż izolacji termicznej (wełna mineralna) na ekranach termicznych 12,7 0,145
Demontaż i montaż izolacji termicznej (maty z wełny mineralnej) na rurociągu ciepłowniczym 1,3 0,073
Montaż izolacji termicznej (płyty z wełny mineralnej na wentylatorach) 11,5 0,029
Zakłady ceramiczne
Wymiana termoizolacji podczas remontu wózków piecowych 6,0 0,510
Obsługa pieców w pobliżu ekranów termicznych z włókna szklanego 2,1 0,179
Huty
Remont kadzi i pieców (wymiana izolacji) 14,3 0,200



Metody badania pyłu sztucznych włókien mineralnych

Badanie zawartości pyłu całkowitego zgodnie z normą PN-91/Z-04030/05.
Oznaczanie stężenia liczbowego włókien respirabilnych zgodnie z normą PN-88/Z-04202/02.